Köprü Güçlendirme

Ülkemizdeki bir çok köprü eski deprem yönetmeliği esas alınarak köprü güçlendirme işlemine tabii tutulmaktadır. Ülkemizde artan depremlerden dolayı karayolları , eski köprüleri tekrar revize etmeye başlamıştır. Eski köprülerin hemen hemen hepsinde güçlendirme ve onarım mevcuttur.

Köprü Güçlendirme Neden Yapılır?

Köprülerde kullanılan beton ve demirin özellikle su içerisinde kalan bölümlerinde korozyon oluşur. Zaman içerisinde bu oluşan korozyonun köprüye hasar vermemesi için belirli periyotlarla köprü güçlendirme işlemi yapılır. Köprülerde güçlendirme ve onarım bir çok açıdan aynı kapıya çıkar. Örneğin, köprüdeki kolonda oluşmuş bir hasarı tamir ederken yapılan iş sıralaması, hasarlı yerin kırılması, demirlerin açığa çıkartılması , demirlerin mekanik yöntemle temizlenmesi ve üzerine korozyon önleyici epoksi sürülmesi. Sonrasında kolonun tekrar aynı geometrik şekline getirilmesi için gerekli lifli tamir harcının kullanılmasıdır.

Köprü Güçlendirme İşlemi

Eski köprünün beton kalitesi C10-C20 arasındayken köprülerde yapılan güçlendirme ile lokal yapılan tamir kısmının kalitesi C50 sınıfına yükseltilir. Bu tabi ki yeterli olmasa da hasarlı yerin onarımını yaparken aynı anda da güçlendirmiş olmasıdır. Eski köprülerin hepsi sıra ile önem sırasına göre tekrar yeni yönetmeliğe göre güçlendirilmektedir.

Köprülerde Eskiye Göre Güçlendirme Yöntemi

Beton kalitesi hepsinde düşük olduğu için C16 beton kalitesi ön görülür. Zamanında yapılmış olan projelere ulaşılır. Fakat yapılan köprülerin bir çoğunda statik proje doğru bir şekilde tatbik edilmemiştir. Bu yüzden öncelikle orta hasar ve çok hasar görmüş köprülerde güçlendirme işlemine öncelik verilir. Bunların bir çoğunda gözle görülür şekilde hasar tespiti yapılabilir. Betonların döküldüğü, demirlerin açığa çıkması gibi veya korozyon olması gibi hasarlar çok açık olarak görülmektedir. Köprülerin yerinde tespiti yapılırken donatılar açığa çıkartılır. Mevcut statik projesine uygun bir şekilde yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Korozyondan dolayı donatılarda çıkan kesit kaybı hesaplanır. Bu doneler doğrultusunda taşıyıcı sistemlere gerekli olan güçlendirme sistemi yapılır. Yapılan köprü güçlendirme sistemi, karayollarının onayı ile tatbik edilmeye başlanır. Profesyonel ekiplerce yapılacak köprü güçlendirme sistemi ülkemizde artık bir çok bölgede başlamıştır. Her yıl yaklaşık 50 nin üzerindeki köprüye güçlendirme yapılmaktadır. Yeni yönetmeliğe göre tasarlanan köprüler en az 15 yıl olmak üzere kullanıma devam etmektedir.

Köprü Güçlendirme Nasıl Yapılır

Köprü güçlendirme günümüzde daha çok karbon fiber sistemi kullanılarak yapılır. Köprüler yerinde dökme beton olarak yapılmış olup statik hesapları günümüz deprem yönetmeliği kat sayılarını yakalamamaktadır. Bu yüzden köprülerde çok fazla beton segregasyonu, demir korozyonu, ve donatı eksikliği mevcuttur. Böle durumlarda taşısıyıcı sistemlerin güçlendirilerek köprünün güçlü kalmasını sağlamak gerekir.

Viyadük Güçlendirme

Kullandığınız yollarda, araç trafiğine ve insan trafiğine açılmış alanlarda, farklı tesislerin ya da betonarme yapıların bulunduğunu göreceksiniz. Özellik ile köprü geçişlerinde ya da arazilerde, nehirler üzerinde, denizler, barajlar üzerinde bir noktadan diğer bir noktaya geçmek amacıyla, açık alanların kapatılması kapsamında ya da işleyişin canlı hale getirilmesi anlamında kullanılan seçenek, genel anlamda viyadük olarak kullanılmaktadır. Şehirler arası bir yola çıktığınızda ya da bir boğazın üzerine konuşlandırılmış köprüye baktığınızda, büyük olarak isimlendirilecek betonarme yapıların, geniş ayakların ve bu ayaklar üzerine kurulmuş yolların, köprülerin bulunduğunu göreceksiniz. Vadilerde, dere yataklarında, iki farklı nokta arasında birleşme amacı ile atılan betonların, kurulan yolların ayakta durmasını sağlayan devasa büyüklükteki betonarme yapılar olarak da düşünmeniz mümkündür. Bu yapıların belirli etkenler ile zaman içerisinde tahribat görmesi, onarıma muhtaç hale gelmesi söz konusu olabilir. Özellikle deprem gibi bir sarsıntı nedeni ile bu tip viyadük olarak isimlendirilen betonarme yapılarda, donatılı betonarme yapılarda tahribat oluşması mümkün olabilir. Mevcut tahribatın etkilerini ortadan kaldırmak ya da olası bir felaketin can ve mal kaybının ya da ekonomik kaybının önüne geçmek amacı ile viyadük güçlendirme çalışmalarının yapılması mümkündür. Muhtemel bir doğal afet ve karşılaşma anında ya da karşılaşmadan önce minimum kayıp anlayışının gündeme getirilmesi temel hedef olacaktır. Güçlendirme çalışmalarının temel amacı budur. Eğer muhtemel deprem gibi bir afet meydana gelmiş ise, viyadük olarak isimlendirilen yapının çalışır vaziyette kalması, araç trafiğine açılması, insan trafiğine açılması, gerek duyulması halinde yardım ekipleri ile tahliye işlemlerinin sorunsuz bir şekilde yapılabilmesi için, dikkat edilmesi ve teknik personeller tarafından yapılması gereken işlemler olarak düşünmenizde mümkündür.

Viyadük Güçlendirme Nerelerde Yapılır?

Gündeme getirilen viyadüklerin güçlendirme çalışmaları, öncelikli bir teknik araştırma ya da analiz çalışmalarına dayanmaktadır. Kolonlar, kirişler, kazıklar gibi elemanların tespit edilip, değerlendirilmesi ilk sıradadır. Hemen arkasından kabuk elemanları, perde duvarlar ve kenar ayaklar gibi elemanlar inceleme altına alınmalıdır. Yatay link elemanları olarak tanımlanan mesnet elemanları kontrol edilmelidir. Bağlantı olarak ifade edilen döşeme bağlantıları, kolon bağlantıları mutlaka inceleme altına alınmalıdır. Ayrıca tüm bunlar ile birlikte, toprak etkileri olarak belirlenen faktörlerin de dikkatli bir şekilde incelenmesi, analiz çalışmalarının, test çalışmalarının yapılması gerekecektir.

Viyadük Güçlendirme Nasıl Yapılır?

Farklı inşaat teknikleri kullanmak sureti ile viyadük güçlendirme işlemleri, profesyonel ekipler tarafından, ulusal ya da uluslararası işletmeler, kurum ya da kuruluşlar tarafından gerek duyulması halinde, ortaklık halinde yapılacaktır. Yukarıda belirtilen kriterler dahilinde ön inceleme yapılıp, muhtemel hareket tarzı hakkında bir plan çıkarılacaktır. Elbette önce imal edilmiş viyadük hakkında gerekli projeler alınacak, projeler üzerinde kesit ve benzeri incelemeler yapılacak, buna göre yapının karşısında bir plan, bir hareket tarzı belirlenecektir. Dıştan güçlendirme, çelik konstrüksiyonlar ile güçlendirme, takozların konulması, beton takozların ilave edilmesi, çelik elemanların takviye edilmesi, kesit boyutlarının tamamlanması ve elemanlara atanması, kabuk kalınlığının sağlanması, basınç mukavemetlerinin değerlendirip, gerektiğinde takviye edilmesi gibi sistem ve uygulamalardan bahsedilmesi mümkündür. Bu konuda mutlaka mevcut yapı ya da tesis üzerinde, viyadük üzerinde gerekli deneyler sağlıklı bir şekilde yapılmalı ve numune alınma yöntemi ya da ultrasonik beton test yöntemi mutlaka, ses dalgaları ile geçerli olacak deneysel yöntem mutlaka uygulanmalıdır. Sonuçlara göre uygulanacak strateji belirlenecek, ihtiyaç duyulması halinde, bir eksiklik görülmesi halinde, projenin komple iptal edilip, can ve mal güvenliği açısından yenilenmesi gibi bir uygulama tercih edilebilecektir.